ภาพเลี้ยงวัวสิบภาพคืออะไร — อ่านภาพตามหาวัวทั้ง 10
ภาพเลี้ยงวัวสิบภาพ ชิบูโด (Sibudo, 十牛圖) เป็นภาพแนวเซนที่เล่า 10 ฉาก ตั้งแต่ชายคนหนึ่งออกตามหาวัว ฝึกวัวให้เชื่อง จนในที่สุดลืมทั้งวัวและตัวเอง แล้วกลับสู่โลก โดยวัวมักเปรียบถึงใจเดิมแท้ของคน วัดในเกาหลีมักวาดภาพนี้ไว้ที่ผนังด้านนอกของอุโบสถ และยังเรียกว่า ชิมูโด (Simudo, 尋牛圖) ซึ่งแปลว่าภาพตามหาวัว ในวัดออนไลน์โกโยซา (Goyosa) ฮัปจัง (Hapjang, 합장) สามารถเดินชมภาพ 10 ภาพที่ตั้งเรียงริมทาง อ่านคำอธิบายสั้นๆ หรือฟังเสียงอ่านภาษาเกาหลีได้
- ภาพ
- 10 ภาพ
- ที่ไหน
- ริมทางเดินเล็กในเขตวัด (ทางเล็กภาพเลี้ยงวัว)
- คำอธิบาย
- คำอธิบายสั้นๆ ทุกภาพ มีเสียงอ่านภาษาเกาหลี
- ใช้เวลา
- ทีละภาพ นานเท่าที่ต้องการ
- สิ่งที่ต้องเตรียม
- ไม่มี
ลำดับของทั้ง 10 ฉาก
ภาพเลี้ยงวัวสิบภาพที่อาจารย์เซนสมัยราชวงศ์ซ่งของจีนสร้างขึ้นได้แพร่หลายออกไป ชื่อฉากและภาพจึงต่างกันเล็กน้อยตามแต่ละฉบับ ลำดับที่พบบ่อยในวัดเกาหลีเป็นดังนี้
- ชิมู (尋牛): ออกตามหาวัว
- คยอนจอก (見跡): เห็นรอยเท้าวัว
- คยอนอู (見牛): เห็นวัว
- ดึกอู (得牛): จับวัวได้
- มกอู (牧牛): ฝึกวัวให้เชื่อง
- คีอูกวีกา (騎牛歸家): ขี่วัวกลับบ้าน
- มังอูจนอิน (忘牛存人): ลืมวัว เหลือเพียงคน
- อินอูกูมัง (人牛俱忘): ลืมทั้งคนและวัว มักวาดเป็นวงกลมว่างเปล่า
- บันบนฮวันวอน (返本還源): กลับคืนสู่ที่เดิม เห็นธรรมชาติตามที่เป็น
- อิบจอนซูซู (入廛垂手): เข้าสู่ตลาด ยื่นมือให้ผู้คน
ใจที่ใช้อ่านภาพ
ภาพเลี้ยงวัวสิบภาพไม่ใช่ภาพที่มีคำตอบถูกผิด แต่ใกล้เคียงกับกระจกให้ส่องดูว่าใจเราตอนนี้อยู่ราวฉากไหน เรื่องที่วัวหลุดมือแล้วตามหาใหม่ หรือคิดว่าฝึกเชื่องแล้วกลับวิ่งหนีไป คงไม่แปลกใหม่สำหรับคนที่เคยนั่งสมาธิ ทั้งยังน่าสังเกตว่าฉากสุดท้ายไม่ได้จบลงกลางป่าเขา แต่เป็นภาพการกลับไปอยู่ท่ามกลางผู้คน
ลองทำในฮัปจัง
ริมทางเดินเล็กในเขตวัดมีภาพเลี้ยงวัวสิบภาพตั้งเรียงตามลำดับ เมื่อเดินเข้าไปใกล้ภาพ จะมีคำอธิบายสั้นๆ ของฉากนั้นขึ้นมา และฟังเสียงอ่านภาษาเกาหลีได้ จะหยุดอยู่ที่ภาพเดียวนานๆ หรือดูแค่ไม่กี่ภาพแล้วกลับก็ได้ ถ้าเดินจงกรมช้าๆ ไปด้วย การเดินเล่นจะยิ่งผ่อนคลายขึ้น
คำถามที่พบบ่อย
ชิบูโดกับชิมูโดเหมือนกันไหม
หมายถึงภาพชุดเดียวกัน เรียกชิบูโดตามความหมายว่าภาพวัวสิบภาพ และเรียกชิมูโดตามฉากแรกที่ออกตามหาวัว
วัวในภาพเลี้ยงวัวสิบภาพหมายถึงอะไร
มักเปรียบถึงใจแท้ที่มีอยู่เดิมในตัวคน และอ่านกระบวนการตามหาและฝึกวัวว่าเป็นการขัดเกลาจิตใจ
ทำไมภาพสุดท้ายถึงเป็นตลาด
มักตีความว่าการรู้แจ้งไม่ได้จบอยู่ที่การอยู่ในป่าเขา แต่อยู่ที่การกลับไปใช้ชีวิตเคียงข้างผู้คน
บทความที่เกี่ยวข้อง
- โพแฮง เดินจงกรมแบบวัดเกาหลี — วิธีเดินช้าๆ อย่างมีสติโพแฮง (pohaeng) คือการเดินช้าๆ ระหว่างนั่งสมาธิเพื่อปรับกายและใจ คล้ายเดินจงกรม อ่านวิธีเดินแล้วลองเดินช้าตามคำแนะนำบนทางป่าเดินช้าๆ ในฮัปจัง
- ทางป่าเดินช้าๆ และลานสถูปอัฐิพระ — เดินจงกรมกลางป่าทางป่าเดินช้าๆ คือเส้นทางเดินเล่นอย่างช้าๆ ในวัดโกโยซาของฮัปจัง ลองเดินจงกรมช้าๆ นั่งเจริญเมตตาบนม้านั่งในป่า และเดินผ่านลานสถูปอัฐิพระ
- ทางป่าสรรพสัตว์และหุบเขาเสียงน้ำ — ทางต้นเฟอร์สู่วัดโกโยซาทางป่าต้นเฟอร์และหุบเขาลำธารหน้าประตูเสาเดียวของวัดโกโยซาในฮัปจัง (Hapjang) เดินช้าๆ ฟังเสียงน้ำ และวางหินซ้อนเป็นกองหินริมทางได้
- นั่งสมาธิเบื้องต้น — เริ่มอย่างไร นานแค่ไหน ทำอย่างไรนั่งสมาธิครั้งแรก เริ่มจากการรู้ลมหายใจ ท่านั่ง เวลาที่เหมาะ เมื่อใจฟุ้งซ่านควรทำอย่างไร และวิธีผ่อนลมหายใจไปพร้อมคนอื่นที่ฮัปจัง (Hapjang)
แก้ไขล่าสุด