Thập Mục Ngưu Đồ — đọc mười bức tranh chăn trâu
Thập Mục Ngưu Đồ (十牛圖, Sibudo, tranh chăn trâu) là bộ tranh Thiền tông vẽ thành mười cảnh hành trình một người đi tìm trâu, thuần phục nó, cuối cùng quên cả trâu lẫn mình rồi trở về giữa đời; con trâu thường được ví với bản tâm của con người. Ở chùa Hàn Quốc, bộ tranh thường được vẽ trên tường ngoài chính điện, và còn được gọi là Tầm Ngưu Đồ (尋牛圖) theo nghĩa đi tìm trâu. Trên Hapjang (합장), ngôi chùa trực tuyến Goyosa, bạn lần lượt đi qua mười bức tranh đặt ven đường, đọc lời hướng dẫn ngắn hoặc nghe đọc bằng tiếng Hàn.
- Tranh
- 10 bức
- Ở đâu
- Ven lối nhỏ trong khuôn viên (Lối nhỏ Thập Mục Ngưu Đồ)
- Hướng dẫn
- Mỗi bức có lời đọc ngắn, có giọng đọc tiếng Hàn
- Thời gian
- Mỗi bức bao lâu tùy bạn
- Cần chuẩn bị
- Không cần gì
Mười cảnh theo thứ tự này
Thập Mục Ngưu Đồ do các thiền sư đời Tống ở Trung Quốc làm ra đã lan truyền rộng rãi, và tùy bản mà tên cảnh cũng như tranh khác nhau đôi chút. Thứ tự thường thấy ở chùa Hàn Quốc như sau.
- Tầm ngưu (尋牛): lên đường tìm trâu.
- Kiến tích (見跡): thấy dấu chân trâu.
- Kiến ngưu (見牛): thấy trâu.
- Đắc ngưu (得牛): bắt được trâu.
- Mục ngưu (牧牛): chăn và thuần phục trâu.
- Kỵ ngưu quy gia (騎牛歸家): cưỡi trâu về nhà.
- Vong ngưu tồn nhân (忘牛存人): quên trâu, chỉ còn người.
- Nhân ngưu câu vong (人牛俱忘): người và trâu đều quên. Thường vẽ là một vòng tròn trống.
- Phản bổn hoàn nguyên (返本還源): trở về chỗ vốn có, thấy thiên nhiên đúng như nó là.
- Nhập triền thùy thủ (入廛垂手): vào chợ đời, đưa tay giúp mọi người.
Tâm thế khi đọc tranh
Thập Mục Ngưu Đồ không phải bức tranh để tìm đáp án đúng, mà gần với tấm gương soi xem tâm mình lúc này đang ở khoảng cảnh nào. Câu chuyện để lạc trâu rồi lại tìm thấy, tưởng đã thuần phục rồi nó lại chạy mất, hẳn không xa lạ với ai từng ngồi thiền. Cũng đáng chú ý rằng cảnh cuối không phải ở trong núi mà là trở về giữa mọi người.
Thử trên Hapjang
Ven lối nhỏ trong khuôn viên, mười bức Thập Mục Ngưu Đồ đứng lần lượt. Đến gần tranh, một lời đọc ngắn giải thích cảnh ấy sẽ hiện ra, và bạn có thể nghe giọng đọc bằng tiếng Hàn. Dừng lâu ở một bức hay chỉ xem vài bức rồi quay lại đều được. Kết hợp với kinh hành chậm, cuộc dạo bước sẽ thong thả hơn hẳn.
Câu hỏi thường gặp
Thập Mục Ngưu Đồ và Tầm Ngưu Đồ có phải là một?
Cùng chỉ một bộ tranh. Gọi là Thập Mục Ngưu Đồ theo nghĩa mười bức tranh con trâu, và Tầm Ngưu Đồ theo nghĩa cảnh đầu tiên là đi tìm trâu.
Con trâu trong Thập Mục Ngưu Đồ tượng trưng cho gì?
Thường được ví với chân tâm vốn có của con người. Quá trình tìm và thuần phục trâu được hiểu là quá trình tu tâm.
Vì sao bức cuối của Thập Mục Ngưu Đồ lại là chợ đời?
Thường được hiểu là giác ngộ không dừng lại ở việc ở yên trong núi, mà là trở lại bên mọi người và cùng sống với họ.
Bài nên xem cùng
- Kinh hành (pohaeng) — cách thiền đi bộ thật chậmPohaeng là cách thiền đi bộ ở chùa núi: đi chậm giữa các thời ngồi thiền để điều hòa thân tâm. Cách đi và đi theo nhịp chậm trên đường rừng của Hapjang.
- Lối Rừng Thong Thả và vườn tháp mộ — đi chậm, ngồi nghỉLối Rừng Thong Thả là đường dạo chậm của chùa Goyosa trên Hapjang. Kinh hành thật chậm, ngồi ghế rừng thực tập thiền từ bi và đi ngang vườn tháp mộ.
- Lối Rừng Chúng Sinh — đường rừng linh sam lên chùaLối rừng linh sam và khe suối trước Cổng Nhất Trụ của chùa Goyosa trên Hapjang. Đi bộ thong thả, nghe suối chảy và xếp tháp đá ven đường.
- Thiền cho người mới bắt đầu — từ đâu, bao lâu, thế nàoNếu mới tập thiền, hãy bắt đầu từ việc đếm hơi thở. Tư thế, thời gian, khi tạp niệm khởi lên, và cách cùng mọi người thở chậm trên Hapjang (합장).
Ngày cập nhật