Thiền cho người mới bắt đầu — từ đâu, bao lâu, thế nào

Mới tập thiền thì bắt đầu từ đâu?

Khởi đầu dễ nhất là hơi thở. Vì hơi thở luôn có mặt ở đây và bây giờ, không cần chuẩn bị gì thêm. Chọn một trong những cảm giác như hơi mát đi vào mũi, hay bụng, ngực phồng lên rồi xẹp xuống, và đặt sự chú ý ở đó.

Không cần cố kéo dài hơi thở. Hơi thở ngắn thì biết là ngắn, thô thì biết là thô, vậy là đủ. Đếm từ một đến mười theo mỗi hơi thở ra, lỡ quên thì đếm lại từ một, cách này cũng giúp ích lúc mới tập.

Nên ngồi tư thế nào?

Ngồi ghế làm việc cũng được. Đặt hai chân trên sàn, giữ lưng thẳng nhưng thả lỏng vai và cằm. Đặt tay thoải mái trên đầu gối hoặc trước bụng. Có thể nhắm mắt, hoặc mở hờ và nhìn xuống sàn cách 1–2 m phía trước.

Nếu đau hay tê, đổi tư thế cũng được. Cố chịu đựng không phải là thiền.

Tạp niệm cứ nổi lên, có phải tôi tập sai không?

Không. Suy nghĩ tự nó nổi lên, và lúc đầu chỉ vài giây là tâm đã chạy đi chỗ khác, chuyện đó rất bình thường. Khoảnh khắc bạn nhận ra “à, mình đang suy nghĩ” chính là khoảnh khắc đang thiền. Đừng trách mắng, hãy nhẹ nhàng quay về với hơi thở. Lặp đi lặp lại điều đó bao nhiêu lần cũng được, đó là luyện tập.

Mỗi ngày nên tập bao lâu, lúc nào?

Ngắn mà thường xuyên dễ duy trì hơn một lần thật dài. Gắn việc tập vào một thói quen hằng ngày như lúc mới thức dậy, sau bữa trưa, trước khi ngủ thì sẽ không quên. Nếu khó định giờ, hãy bắt đầu từ Nghỉ 5 phút, 10 phút.

Ngồi lâu khó thì có cách khác không?

Nhiều người hợp với kiểu thiền dùng đến thân thể hơn. Trên Hapjang, bạn có thể thử vài cách truyền lại từ chùa núi.

• Kinh hành: đi thật chậm, cảm nhận lòng bàn chân.
• Lần tràng hạt: mỗi hơi thở lần một hạt.
• Bát hát: theo âm thanh cho đến khi nó tắt hẳn.
• Chép kinh: tô theo từng nét Bát Nhã Tâm Kinh.
• Thiền từ bi: lần lượt mong cho mình và người được bình an.
• 108 lạy: khớp mỗi lạy với một hơi thở.

Đang thiền mà thấy khó chịu thì sao?

Nếu thấy tức ngực hay chóng mặt, đừng theo nhịp hướng dẫn nữa, hãy thở như bình thường và mở mắt ra. Dừng lại cũng không sao. Thiền chỉ là một cách cho tâm nghỉ ngơi, không phải điều trị; nếu bạn đang ở lúc lòng rất nặng nề, xin hãy tìm nơi có thể giúp đỡ trước.

Lần đầu thở chậm trên Hapjang

1. Vào chính điện Vào Chính Điện và đến gần một tấm đệm còn trống. Ra vào chính điện bằng cửa hai bên.
2. Ngồi xuống Ngồi xuống bằng nút hiện trên đệm. Trên máy tính, ở đâu cũng có thể bắt đầu thở chậm bằng phím 1.
3. Theo hơi thở Theo hướng dẫn trên màn hình, hít vào 4 giây và thở ra 6 giây. Nếu thấy nặng, thở theo nhịp của bạn cũng được.
4. Quay về Khi suy nghĩ trôi đi, hãy nhận ra và quay về với hơi thở.
5. Kết thúc Khi thấy đủ, nhấn [Kết thúc]. Không có thời gian cố định.

Bài nên xem cùng

• Cách thở chậm — ngồi đệm, hít vào 4 giây, thở ra 6 giâyCách thiền đơn giản nhất cho người mới bắt đầu: ngồi thoải mái và theo dõi hơi thở. Bắt đầu với hít vào 4 giây, thở ra 6 giây, và cùng thở với mọi người.
• Kinh hành (pohaeng) — cách thiền đi bộ thật chậmPohaeng là cách thiền đi bộ ở chùa núi: đi chậm giữa các thời ngồi thiền để điều hòa thân tâm. Cách đi và đi theo nhịp chậm trên đường rừng của Hapjang.
• Cách thiền từ bi — bốn bước từ mình đến mọi loàiThiền từ bi là lần lượt cầu mong bình an cho mình, người thân, người lạ và mọi loài. Cách thực hành bốn bước, và thử ngồi ghế trong rừng của Hapjang.
• Cách lần tràng hạt 108 hạt — đếm từng hạt mộtCách lần tràng hạt 108 hạt bằng ngón cái tay phải, vì sao đến hạt mẫu thì quay lại, và các chất liệu hạt. Thử lần bằng nút [Tràng hạt] trên Hapjang.
• Nghỉ 5 phút, 10 phút — cách cho tâm nghỉ trong khoảng ngắn5 phút giữa giờ làm, 10 phút trước khi ngủ. Trình tự nghỉ ngắn trên chùa online Hapjang (합장): thở chậm, đi bộ chậm, ngắm nhìn rồi trở lại công việc.
• Chính Điện (Daeungjeon) — ngồi thiền, lạy Phật, 312 đệmĐại Hùng Điện là chính điện trung tâm của chùa núi. Ở chùa Goyosa trên Hapjang, hãy ngồi đệm thở chậm, lạy Phật, chép kinh, gõ bát hát, thắp nến.