วิธีกราบ 3 ครั้งและกราบ 108 ครั้งแบบเกาหลี — ทำตามในฮัปจัง

กราบ 3 ครั้ง ซัมแบ (sambae) คือการกราบใหญ่สามครั้ง เป็นการแสดงความเคารพขั้นพื้นฐานที่สุดเมื่อเข้าอุโบสถไปกราบพระพุทธเจ้า ส่วนกราบ 108 ครั้ง แพกพัลแบ (108-bae) คือการปฏิบัติที่กราบใหญ่ท่าเดียวกันต่อเนื่อง 108 ครั้ง กราบแบบเกาหลีจะลุกขึ้นยืนทุกครั้ง แต่ละครั้งใช้เวลาราว 10 วินาทีกว่า ทั้งหมดมักใช้ประมาณ 15–20 นาที ในวัดออนไลน์โกโยซา (Goyosa) ฮัปจัง (Hapjang, 합장) สามารถกราบ 3 ครั้งและกราบ 108 ครั้งตามจังหวะมกตักได้บนเบาะรองนั่งสมาธิในอุโบสถใหญ่

กราบ 3 ครั้ง: ประมาณ 30 วินาที–1 นาที
กราบ 108 ครั้ง: มักใช้ 15–20 นาที
ที่ไหน: หน้าเบาะรองนั่งสมาธิในอุโบสถใหญ่
การปฏิบัติที่ยาวกว่า: กราบ 1,080 ครั้ง · 3,000 ครั้ง หรือเท่าที่สบาย
การนับ: นับเฉพาะครั้งที่กราบจนจบ
สิ่งที่ต้องเตรียม: ไม่มี (ถ้าทำตามที่บ้าน ใช้เบาะหนาๆ และเสื้อผ้าสบายๆ)

กราบ 3 ครั้งเป็นการกราบใคร

กราบ 3 ครั้งมักอธิบายว่าเป็นการกราบพระพุทธ (พระพุทธเจ้า) พระธรรม (คำสอน) และพระสงฆ์ ครั้งละหนึ่ง คือกราบพระรัตนตรัย เหมือนที่ชาวพุทธไทยคุ้นเคย ในวัดเกาหลีหลายแห่ง เมื่อเข้าอุโบสถจะกราบ 3 ครั้งก่อนแล้วจึงนั่ง

ทำไมต้อง 108 ครั้ง

เลข 108 มักตีความว่าเป็นจำนวนกิเลสของมนุษย์ แต่ละครั้งที่กราบจึงทำด้วยใจที่วางกิเลสลงทีละอย่าง วิธีนับ 108 มีสืบทอดมาหลายแบบ แต่ละวัดอธิบายต่างกันเล็กน้อย เวลานับครั้งที่กราบ หลายคนใช้วิธีเลื่อนลูกประคำทีละเม็ด

ถนอมเข่าและหลังขณะกราบ

เมื่อทำตามจริง ให้กราบบนเบาะหนาๆ และค่อยๆ ลดตัวลงอย่าให้เข่ากระแทกพื้น
อย่าก้มหลังลงกะทันหัน ให้งอเข่าก่อนเพื่อลดตัวลง
ถ้าเจ็บเข่าหรือหลัง ให้หยุดทันที วันนั้นเปลี่ยนเป็นไหว้ครึ่งตัวหรือพนมมือแทนก็เพียงพอ
ถ้าเป็นครั้งแรก เริ่มจากกราบเท่าที่สบาย แทนที่จะพยายามให้ครบ 108 ครั้ง

วิธีกราบ 108 ครั้ง

ยืดเส้นยืดสาย ปูเบาะ แล้วยืดเข่า ข้อเท้า และหลังเบาๆ
เริ่มด้วยไหว้ครึ่งตัว หันหน้าไปทางพระพุทธรูป พนมมือแล้วไหว้ครึ่งตัว จากนั้นเตรียมกราบใหญ่ครั้งแรก
กราบใหญ่หนึ่งครั้ง คุกเข่า วางมือทั้งสองลงแล้วให้หน้าผากจรดพื้น จากนั้นใช้มือยันลุกขึ้นยืนแล้วพนมมือ ต่างจากการกราบแบบไทยที่นั่งคุกเข่ากราบต่อเนื่อง ถ้าหายใจออกตอนลดตัวลงจะทำให้เข้าจังหวะได้ง่าย
นับจำนวน เลื่อนลูกประคำทีละเม็ด หรือพับนิ้วทุกๆ สิบครั้ง ถ้านับพลาดก็ต่อไปโดยประมาณได้
รักษาความเร็ว ถ้าหายใจหอบให้ลดความเร็วลง ครั้งละ 10 วินาทีกว่าเป็นความเร็วที่ไม่หักโหม
จบ เมื่อกราบครั้งสุดท้ายเสร็จ พนมมือแล้วไหว้ครึ่งตัว จากนั้นนั่งผ่อนลมหายใจสักครู่

ลองทำในฮัปจัง

เดินไปใกล้เบาะว่างในอุโบสถใหญ่ แล้วเลือกกราบ 3 ครั้งจากปุ่ม [ไหว้] ด้านล่างจอ หรือในหน้าต่างฝึกกราบและสวดของเบาะ เลือกหนึ่งอย่างจาก 'กราบตามที่สบาย' กราบ 108 ครั้ง กราบ 1080 ครั้ง หรือกราบ 3000 ครั้ง การกราบใหญ่จะต่อเนื่องไปตามจังหวะมกตัก และบนจอจะแสดงจำนวนที่กราบเสร็จแล้ว เช่น '0 / 108' ระบบไม่ได้นับจำนวนครั้งที่กดปุ่ม แต่นับเฉพาะครั้งที่กราบจนจบ จำนวนครั้งที่กราบวันนี้จะบันทึกไว้ในอุปกรณ์นี้ และเมื่อครบ 108 ครั้งจะมีข้อความสั้นๆ ขึ้นมา หยุดได้ทุกเมื่อด้วยปุ่ม [หยุด] และเมื่อกราบ 3 ครั้งในอุโบสถ จะได้ตราประทับ 拜 ในสมุดบันทึก

เข้าวัด

คำถามที่พบบ่อย

กราบ 108 ครั้งใช้เวลากี่นาที

ถ้ากราบด้วยความเร็วปกติราวครั้งละ 10 วินาทีกว่า จะใช้ประมาณ 15–20 นาที ช่วงแรกที่พักไปด้วย บางครั้งอาจเกิน 25 นาที

เจ็บเข่า กราบ 108 ครั้งได้ไหม

ถ้าเจ็บ ให้หยุดก่อนเป็นอันดับแรก ถ้าเข่าหรือหลังไม่สบาย ลดจำนวนครั้งหรือเปลี่ยนเป็นไหว้ครึ่งตัวหรือพนมมือแทน และถ้ายังปวดต่อเนื่อง ควรปรึกษาแพทย์

กราบ 3 ครั้งกับกราบ 108 ครั้งต่างกันอย่างไร

ท่าทางเป็นกราบใหญ่เหมือนกัน ต่างกันที่จำนวนครั้ง กราบ 3 ครั้งเป็นการแสดงความเคารพพื้นฐานเมื่อเข้าอุโบสถ ส่วนกราบ 108 ครั้งเป็นการปฏิบัติที่ตั้งใจทำต่อเนื่องยาวๆ เพื่อรวมใจ

บทความที่เกี่ยวข้อง

แก้ไขล่าสุด 2026-11-07