วิธีพนมมือ ไหว้ครึ่งตัว และกราบแบบเกาหลี — การไหว้ในวัด

การพนมมือ ฮัปจัง (hapjang, 合掌) คือการประนมฝ่ามือไว้หน้าอก เป็นการแสดงความเคารพพื้นฐานของชาวพุทธ ไหว้ครึ่งตัว พันแบ (banbae) คือการพนมมือแล้วก้มตัวจากเอว ส่วนกราบใหญ่ คึนจอล (keunjeol) คือการให้เข่าทั้งสอง ข้อศอกทั้งสอง และหน้าผากจรดพื้น ในวัดเกาหลีมักไหว้ครึ่งตัวเมื่อพบพระหรือผู้มาเยือนคนอื่น และกราบใหญ่ต่อพระพุทธรูปในอุโบสถ ในวัดออนไลน์โกโยซา (Goyosa) ฮัปจัง (Hapjang, 합장) ซึ่งชื่อก็แปลว่าการพนมมือ ทำท่าเดียวกันนี้ได้จากปุ่ม [ไหว้] ด้านล่างจอ

พนมมือ·ไหว้ครึ่งตัว: ไม่กี่วินาที ทำได้ทุกที่ในเขตวัด
กราบใหญ่หนึ่งครั้ง: ประมาณ 10 วินาทีถ้าทำช้าๆ
ที่กราบใหญ่: หน้าเบาะรองนั่งสมาธิในอุโบสถใหญ่
พระ: เมื่อไหว้ครึ่งตัว พระจะไหว้ตอบ และบางครั้งพระก็ไหว้ก่อน
สิ่งที่ต้องเตรียม: ไม่มี

การพนมมือมีความหมายอย่างไร

การพนมมือเป็นการแสดงความเคารพที่สืบมาจากอินเดีย มักอธิบายว่าเป็นการรวมใจที่ฟุ้งกระจายให้เป็นหนึ่ง และเป็นการให้เกียรติผู้อื่น ชาวไทยคุ้นเคยดี แต่แบบเกาหลีจะให้ปลายนิ้วชี้ขึ้นและวางมือไว้ระดับอก ไม่ยกขึ้นถึงหน้าผากหรือจมูกตามระดับความเคารพอย่างการไหว้แบบไทย ข้อศอกไม่แนบลำตัวและไม่กางออกมากเกินไป ส่วนจะให้ฝ่ามือแนบสนิทหรือเว้นช่องเล็กน้อยนั้น แต่ละวัดสอนต่างกันไปบ้าง

ไหว้ครึ่งตัวและกราบใหญ่ใช้เมื่อไร

ไหว้ครึ่งตัว: หน้าประตูอย่างประตูเสาเดียว อิลจูมุน (Iljumun) หรือประตูจตุโลกบาล ชอนวังมุน (Cheonwangmun) ตอนเข้าออกอุโบสถ และเมื่อเดินสวนกับพระหรือผู้มาเยือนคนอื่น
กราบใหญ่: เมื่อแสดงความเคารพต่อพระพุทธรูปในอุโบสถ การกราบสามครั้งติดกันมักเรียกว่าซัมแบ (sambae)
เมื่อเดินผ่านหน้าเจดีย์หรือพระพุทธรูป หยุดเดินแล้วไหว้ครึ่งตัวหนึ่งครั้งก็เพียงพอ

สิ่งสำคัญที่สุดคือไม่ต้องรีบ

ตอนแรกหลายคนกังวลว่าจะวางมือหรือลำดับเท้าผิด แต่ในวัดบนภูเขา ท่าทีที่ค่อยๆ ลดตัวลงอย่างไม่รีบร้อนสำคัญกว่าท่าที่ถูกเป๊ะ ไม่ต้องเป็นชาวพุทธก็ลองทำเป็นการแสดงความเคารพได้ และถ้าไม่ทำก็ไม่ถือว่าเสียมารยาท

วิธีไหว้ครึ่งตัวและกราบใหญ่

พนมมือ ยืนตัวตรง ประนมฝ่ามือทั้งสองไว้หน้าอก ให้ปลายนิ้วชี้ขึ้น
ไหว้ครึ่งตัว พนมมือไว้แล้วค่อยๆ ก้มตัวจากเอวราว 45 องศา แล้วยืดตัวขึ้น ถึงตรงนี้คือการไหว้ครึ่งตัว
คุกเข่า เมื่อจะกราบใหญ่ ให้พนมมือไว้แล้วงอเข่าลงคุกกับพื้น จากนั้นวางมือทั้งสองบนพื้นหน้าเข่า
หมอบลง เหยียดหลังเท้า วางเท้าข้างหนึ่งซ้อนบนอีกข้าง นั่งลงบนส้นเท้า แล้วให้ข้อศอกและหน้าผากจรดพื้น
หงายฝ่ามือ ขณะหน้าผากจรดพื้น หงายฝ่ามือทั้งสองขึ้นแล้วยกขึ้นเล็กน้อยถึงระดับหู แล้ววางลง บางวัดทำท่านี้ บางวัดก็ละไว้
ลุกขึ้นยืน ใช้มือยันพื้นยกตัวท่อนบนขึ้น ตั้งปลายเท้าแล้วลุกขึ้นยืน จากนั้นพนมมืออีกครั้ง ต่างจากการกราบแบบไทยที่นั่งคุกเข่ากราบต่อเนื่อง แบบเกาหลีจะลุกยืนทุกครั้ง

ลองทำในฮัปจัง

กด [ไหว้] ด้านล่างจอแล้วเลือกพนมมือ ไหว้ครึ่งตัว กราบใหญ่ หรือกราบ 3 ครั้งได้ การพนมมือและไหว้ครึ่งตัวทำได้ทุกที่ในเขตวัด ส่วนกราบใหญ่และกราบ 3 ครั้ง ให้เดินไปใกล้เบาะว่างในอุโบสถใหญ่ แล้วจะขึ้นไปยืนบนเบาะเพื่อกราบ ถ้าไหว้ครึ่งตัวข้างพระ พระจะไหว้ตอบ และบางครั้งพระก็ไหว้ก่อน เมื่อไหว้ครึ่งตัวหรือพนมมือหน้าประตูเสาเดียวหรือประตูจตุโลกบาล จะได้ตราประทับ 門 ในสมุดบันทึก

เข้าวัด

คำถามที่พบบ่อย

เจอพระในวัดเกาหลีควรไหว้อย่างไร

หยุดเดิน พนมมือแล้วไหว้ครึ่งตัวก็พอ แทนที่จะทักทายด้วยคำพูดหรือขอจับมือ การไหว้ครึ่งตัวอย่างเงียบๆ คือมารยาทที่พบบ่อย

เวลาพนมมือ ควรวางมือไว้ตรงไหน

ประนมฝ่ามือไว้ระดับอก ให้ปลายนิ้วชี้ขึ้น ระวังไม่ให้มือยกสูงไปทางใบหน้าหรือต่ำลงไปทางท้องเกินไป

ไม่ได้นับถือศาสนาพุทธ กราบได้ไหม

ได้ การกราบในวัดบนภูเขาเป็นการแสดงความเคารพได้ด้วย ในเทมเพิลสเตย์ (Templestay) ก็มีคนเรียนกันมากโดยไม่เกี่ยวกับความเชื่อ ถ้าไม่อยากทำก็ไม่เป็นไร

บทความที่เกี่ยวข้อง

แก้ไขล่าสุด 2026-11-07