วิธีนับลูกประคำ 108 เม็ด — เลื่อนทีละเม็ดแบบวัดเกาหลี

ลูกประคำ ยอมจู (yeomju) คือสายลูกปัดที่ใช้เลื่อนทีละเม็ดเวลาสวดภาวนาหรือนับลมหายใจ มักประกอบด้วยลูก 108 เม็ด กับเม็ดใหญ่อีกหนึ่งเม็ดที่เป็นจุดตั้งต้นในการนับ เรียกว่าเม็ดแม่ ใช้มือซ้ายรองสายไว้ แล้วใช้นิ้วโป้งขวาดึงเม็ดเข้าหาตัวทีละเม็ด เมื่อถึงเม็ดแม่จะไม่ข้ามไป แต่กลับด้านลูกประคำแล้วนับย้อนกลับ ในวัดออนไลน์โกโยซา (Goyosa) ฮัปจัง (Hapjang, 합장) หยิบลูกประคำ 108 เม็ดขึ้นมานับได้ทุกที่ด้วยปุ่ม [ลูกประคำ] หรือปุ่ม B

จำนวนเม็ด: 108 เม็ด + เม็ดแม่ 1 เม็ด
วัสดุ: เมล็ดโพธิ์ · รุทรากษะ · ไม้กฤษณา · คริสตัล
บทที่เลือกสวดได้: นะโม อมิตาภพุทธะ · กวนอิมโพธิสัตว์ · โอม มณี ปัทเม หุม · หนึ่งลมหายใจ
หนึ่งรอบ: ประมาณ 4–9 นาที ขึ้นอยู่กับบทที่สวด
ที่ไหน: ทุกที่ในเขตวัด ทั้งนั่งและยืน

ทำไมลูกประคำจึงมี 108 เม็ด

เลข 108 มักอธิบายเทียบกับกิเลส 108 การนับลูกประคำหนึ่งรอบจึงทำด้วยใจที่ค่อยๆ นับและวางกิเลสลงทีละอย่าง เม็ดแม่คือจุดอ้างอิงในการนับ ส่วนลูกประคำสายสั้นที่สวมข้อมือ ชาวเกาหลีเรียกว่าทันจู (danju) หรือประคำข้อมือ จำนวนเม็ดมีหลายแบบตามแต่ละวัดและการใช้งาน

ทำไมจึงไม่ข้ามเม็ดแม่

วิธีที่สอนกันแพร่หลายคือ เมื่อถึงเม็ดแม่จะไม่ข้ามไป แต่กลับด้านลูกประคำตรงนั้นแล้วนับย้อนในทิศตรงข้าม บางแห่งอธิบายว่าเม็ดแม่เปรียบเหมือนครูบาอาจารย์หรือพระพุทธเจ้าจึงไม่ข้าม แต่ไม่ได้เป็นกฎตายตัว แต่ละวัดจึงต่างกันไปบ้าง

เคล็ดลับการนับลูกประคำ

สวดหนึ่งครั้งหรือหายใจหนึ่งครั้งต่อหนึ่งเม็ด ใส่ใจกับครั้งนั้นมากกว่าตัวเลข
ถ้าพยายามเลื่อนเร็ว เม็ดจะหลุดมือ ให้ใช้ปลายนิ้วโป้งดึงเม็ดข้ามนิ้วชี้อย่างช้าๆ
นับได้ทั้งตอนนั่ง ยืน หรือเดินช้าๆ

วิธีนับลูกประคำ 108 เม็ด

จับ วางมือซ้ายไว้หน้าอกรองสายที่ห้อยลง แล้ววางเม็ดที่อยู่ติดเม็ดแม่ไว้ระหว่างนิ้วโป้งกับนิ้วชี้ของมือขวา
เลือกหนึ่งอย่าง เลือกบทสวด คาถา หรือหนึ่งลมหายใจที่จะใช้
เลื่อนหนึ่งเม็ด ทุกครั้งที่สวดหรือหายใจหนึ่งครั้ง ใช้นิ้วโป้งขวาดึงเม็ดหนึ่งเม็ดเข้าหาตัว
ต่อให้ครบ 108 ถ้าใจฟุ้ง ให้หยุดที่เม็ดนั้นแล้วเริ่มต่อจากเม็ดเดิม
ย้อนกลับที่เม็ดแม่ เมื่อถึงเม็ดแม่ อย่าข้าม ให้กลับด้านลูกประคำแล้วนับในทิศตรงข้าม
จบ เมื่อนับได้ตามที่ต้องการแล้ว คล้องลูกประคำไว้ที่มือทั้งสองแล้วพนมมือ

ลองทำในฮัปจัง

กด [ลูกประคำ] ด้านล่างจอ หรือกดปุ่ม B บน PC แล้วลูกประคำ 108 เม็ดจะอยู่ในมือได้ทุกที่ในเขตวัด ลากสายแล้วเม็ดจะเลื่อนทีละเม็ด ถ้าปัดเร็วๆ จะเลื่อนทีเดียว 3–4 เม็ด เลื่อนด้วยนิ้วโป้งขวา และเมื่อถึงเม็ดแม่จะย้อนกลับ เลือกวัสดุได้ 4 แบบ คือ เมล็ดโพธิ์ รุทรากษะ ไม้กฤษณา และคริสตัล และเลือกบทสวดได้ 4 แบบ คือ นะโม อมิตาภพุทธะ กวนอิมโพธิสัตว์ โอม มณี ปัทเม หุม และหนึ่งลมหายใจ บนอุปกรณ์ที่รองรับจะมีการสั่นสั้นๆ ทุกครั้งที่เม็ดเลื่อน และดึงมือเข้ามาดูใกล้ๆ ได้ด้วย ผู้มาเยือนคนอื่นจะเห็นท่านับลูกประคำของเราและจำนวนเม็ดที่นับไปแล้ว

เข้าวัด

คำถามที่พบบ่อย

นับลูกประคำด้วยมือไหน

มักใช้นิ้วโป้งขวาดึงเม็ดเข้าหาตัวทีละเม็ด และใช้มือซ้ายรองสาย ถ้าไม่สะดวกจะสลับมือก็ได้

ข้ามเม็ดแม่ไม่ได้หรือ

หลายแห่งสอนว่าเมื่อถึงเม็ดแม่ไม่ต้องข้าม ให้กลับด้านแล้วนับย้อน แต่ไม่ใช่กฎตายตัว จึงอาจต่างกันตามวัดหรือครูบาอาจารย์

ไม่ได้เป็นชาวพุทธ ใช้ลูกประคำได้ไหม

ได้ จะใช้เป็นเครื่องมือนับลมหายใจ โดยเลื่อนหนึ่งเม็ดต่อหนึ่งลมหายใจแทนการสวดก็ดี

บทความที่เกี่ยวข้อง

แก้ไขล่าสุด 2026-11-07